Dạng 3: Bài toán ít hơn, nhiều hơn hoặc bằng trung bình cộng Toán nâng cao lớp 4

Dạng 3: Bài toán ít hơn, nhiều hơn hoặc bằng trung bình cộng Toán nâng cao lớp 4

Dạng bài toán này thường xuất hiện trong các đề thi Toán nâng cao lớp 4 và đòi hỏi học sinh phải nắm vững kiến thức về trung bình cộng cũng như các phép toán cơ bản. Để giải quyết dạng bài này một cách hiệu quả, học sinh cần hiểu rõ các khái niệm và phương pháp sau:

1. Khái niệm trung bình cộng

Trung bình cộng của một tập hợp các số là tổng của các số đó chia cho số lượng các số trong tập hợp. Ví dụ, trung bình cộng của 3 số 4, 6, và 8 là (4 + 6 + 8) / 3 = 6.

2. Các dạng bài toán thường gặp

• Bài toán tìm số khi biết trung bình cộng và tổng: Số cần tìm = Trung bình cộng x Số lượng số
• Bài toán tìm trung bình cộng khi biết tổng và số lượng số: Trung bình cộng = Tổng / Số lượng số
• Bài toán so sánh một số với trung bình cộng: Xác định số đó lớn hơn, nhỏ hơn hay bằng trung bình cộng.

3. Phương pháp giải bài toán

Để giải quyết dạng bài toán này, học sinh có thể áp dụng các bước sau:

1. Đọc kỹ đề bài: Xác định rõ các thông tin đã cho và yêu cầu của bài toán.
2. Tìm tổng của các số: Nếu đề bài cho trung bình cộng và số lượng số, ta có thể tìm tổng bằng cách nhân trung bình cộng với số lượng số.
3. Tìm số cần tìm: Dựa vào mối quan hệ giữa các số và trung bình cộng, ta có thể tìm ra số cần tìm.
4. Kiểm tra lại kết quả: Đảm bảo rằng kết quả tìm được phù hợp với điều kiện của bài toán.

4. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Trung bình cộng của ba số là 12. Tổng của hai số đầu là 20. Tìm số thứ ba.

Giải:

• Tổng của ba số là: 12 x 3 = 36
• Số thứ ba là: 36 - 20 = 16

Ví dụ 2: Ba bạn An, Bình, Cường có tổng số tuổi là 24 tuổi. Hỏi trung bình mỗi bạn có bao nhiêu tuổi?

Giải:

• Trung bình mỗi bạn có số tuổi là: 24 / 3 = 8 tuổi

5. Bài tập luyện tập

Dưới đây là một số bài tập luyện tập để giúp học sinh củng cố kiến thức về dạng bài toán này:

1. Trung bình cộng của bốn số là 15. Tổng của ba số đầu là 40. Tìm số thứ tư.
2. Năm bạn học sinh có tổng số điểm là 250. Hỏi trung bình mỗi bạn có bao nhiêu điểm?
3. Một cửa hàng bán được 3 ngày, ngày đầu bán được 25 kg gạo, ngày thứ hai bán được 30 kg gạo, ngày thứ ba bán được 35 kg gạo. Hỏi trung bình mỗi ngày cửa hàng bán được bao nhiêu kg gạo?

6. Mẹo giải nhanh

Để giải nhanh các bài toán về trung bình cộng, học sinh có thể sử dụng một số mẹo sau:

• Nếu một số lớn hơn trung bình cộng thì các số còn lại phải nhỏ hơn trung bình cộng và ngược lại.
• Khi thay đổi một số trong tập hợp, trung bình cộng sẽ thay đổi theo.

7. Luyện tập thường xuyên

Để nắm vững kiến thức và kỹ năng giải quyết dạng bài toán này, học sinh cần luyện tập thường xuyên với nhiều dạng bài khác nhau. montoan.com.vn cung cấp một hệ thống bài tập phong phú và đa dạng, giúp học sinh rèn luyện kỹ năng giải toán một cách hiệu quả.

Hy vọng với những kiến thức và phương pháp giải bài tập được trình bày trên đây, các em học sinh lớp 4 sẽ tự tin hơn khi đối mặt với dạng bài toán Dạng 3: Bài toán ít hơn, nhiều hơn hoặc bằng trung bình cộng trong các kỳ thi Toán.