Lý thuyết Giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất của hàm số Toán 12 Chân trời sáng tạo
Lý thuyết Giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất của hàm số Toán 12 Chân trời sáng tạo
Chuyên đề Giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất (max, min) của hàm số là một trong những nội dung quan trọng trong chương trình Toán 12, đặc biệt theo chương trình Chân trời sáng tạo. Việc nắm vững lý thuyết và phương pháp giải quyết các bài toán liên quan là yếu tố then chốt để đạt kết quả cao trong các kỳ thi.
Tại montoan.com.vn, chúng tôi cung cấp một lộ trình học tập bài bản, từ lý thuyết cơ bản đến các bài tập vận dụng nâng cao, giúp bạn tự tin chinh phục chuyên đề này.
1. Định nghĩa Khái niệm GTLN, GTNN của hàm số
1. Định nghĩa
Khái niệm GTLN, GTNN của hàm số
Cho hàm số y = f(x) xác định trên tập D.
Kí hiệu M = \(\mathop {\max }\limits_{x \in D} f(x)\) hoặc M = \(\mathop {\max }\limits_D f(x)\)
|
2. Tìm giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của hàm số trên một đoạn
Các bước tìm GTLN và GTNN của hàm số f(x) trên đoạn \(\left[ {a;b} \right]\):
|
Ví dụ: Tìm GTLN và GTNN của hàm số \(y = {x^4} - 4{x^2} + 3\) trên đoạn \(\left[ {0;4} \right]\)
Ta có: \(y' = 4{x^3} - 8x = 4x({x^2} - 2);y' = 0 \Leftrightarrow x = 0\) hoặc \(x = \sqrt 2 \) (vì \(x \in \left[ {0;4} \right]\))
y(0) = 3; y(4) = 195; y(\(\sqrt 2 \)) = -1
Do đó: \(\mathop {\max }\limits_{\left[ {0;4} \right]} y = y(4) = 195\); \(\mathop {\min }\limits_{\left[ {0;4} \right]} y = y(\sqrt 2 ) = - 1\)

Lý thuyết Giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất của hàm số Toán 12 Chân trời sáng tạo
Chuyên đề về giá trị lớn nhất (max) và giá trị nhỏ nhất (min) của hàm số đóng vai trò quan trọng trong chương trình Toán 12, đặc biệt là chương trình Chân trời sáng tạo. Nắm vững kiến thức này không chỉ giúp học sinh giải quyết các bài toán trong sách giáo khoa mà còn là nền tảng cho việc giải quyết các bài toán phức tạp hơn trong các kỳ thi quan trọng.
1. Khái niệm cơ bản
Giá trị lớn nhất của hàm số f(x) trên một khoảng hoặc tập hợp D là giá trị M sao cho f(x) ≤ M với mọi x thuộc D và tồn tại x0 thuộc D sao cho f(x0) = M. Tương tự, giá trị nhỏ nhất của hàm số f(x) trên D là giá trị m sao cho f(x) ≥ m với mọi x thuộc D và tồn tại x0 thuộc D sao cho f(x0) = m.
2. Các phương pháp tìm giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất
Có nhiều phương pháp để tìm giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của hàm số, tùy thuộc vào dạng hàm số và khoảng xét. Dưới đây là một số phương pháp phổ biến:
- Phương pháp sử dụng tính đơn điệu của hàm số: Nếu hàm số đơn điệu trên một khoảng, giá trị lớn nhất và nhỏ nhất sẽ đạt được tại các mút của khoảng.
- Phương pháp sử dụng đạo hàm: Đây là phương pháp phổ biến nhất. Tìm các điểm dừng (điểm mà đạo hàm bằng 0 hoặc không tồn tại) và xét dấu đạo hàm để xác định các điểm cực trị. Sau đó, so sánh các giá trị hàm số tại các điểm cực trị và các mút của khoảng để tìm ra giá trị lớn nhất và nhỏ nhất.
- Phương pháp đánh giá: Sử dụng các bất đẳng thức và các tính chất của hàm số để đánh giá giá trị lớn nhất và nhỏ nhất.
3. Ứng dụng của việc tìm giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất
Việc tìm giá trị lớn nhất và nhỏ nhất của hàm số có nhiều ứng dụng thực tế, ví dụ:
- Bài toán tối ưu hóa: Tìm kích thước tối ưu của một vật thể để đạt được diện tích lớn nhất hoặc chi phí thấp nhất.
- Bài toán kinh tế: Tìm mức sản lượng tối ưu để đạt được lợi nhuận cao nhất.
- Bài toán vật lý: Tìm vận tốc tối đa hoặc gia tốc tối thiểu.
4. Ví dụ minh họa
Ví dụ 1: Tìm giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của hàm số f(x) = x2 - 4x + 3 trên khoảng [0; 3].
Giải:
- Tính đạo hàm: f'(x) = 2x - 4
- Tìm điểm dừng: f'(x) = 0 => x = 2
- Tính giá trị hàm số tại các điểm dừng và mút của khoảng: f(0) = 3, f(2) = -1, f(3) = 0
- So sánh các giá trị: Giá trị lớn nhất là 3 (tại x = 0), giá trị nhỏ nhất là -1 (tại x = 2).
5. Lưu ý khi giải bài toán
- Xác định đúng khoảng xét hàm số.
- Kiểm tra xem hàm số có liên tục trên khoảng xét hay không.
- Tính đạo hàm chính xác.
- Xét dấu đạo hàm cẩn thận để xác định các điểm cực trị.
- So sánh tất cả các giá trị hàm số tại các điểm cực trị và mút của khoảng để tìm ra giá trị lớn nhất và nhỏ nhất.
6. Bài tập vận dụng
Để củng cố kiến thức, bạn có thể thực hành giải các bài tập sau:
- Tìm giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của hàm số f(x) = -x2 + 6x - 5 trên khoảng [-1; 3].
- Tìm giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của hàm số f(x) = x3 - 3x2 + 2 trên khoảng [0; 2].
Hy vọng với những kiến thức và phương pháp được trình bày trên, bạn sẽ tự tin hơn khi giải quyết các bài toán về giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất của hàm số trong chương trình Toán 12 Chân trời sáng tạo. Chúc bạn học tập tốt!






























