Giải bài tập 1.39 trang 47 SGK Toán 12 tập 1 - Cùng khám phá
Giải bài tập 1.39 trang 47 SGK Toán 12 tập 1
Chào mừng các em học sinh đến với bài giải bài tập 1.39 trang 47 SGK Toán 12 tập 1 tại montoan.com.vn. Bài tập này thuộc chương trình học Toán 12 tập 1, tập trung vào việc vận dụng kiến thức về đạo hàm để giải quyết các bài toán thực tế.
Chúng tôi cung cấp lời giải chi tiết, dễ hiểu, giúp các em hiểu rõ phương pháp giải và tự tin làm bài tập.
Một cổng vòm có dạng nửa hình tròn trên mặt đất với bán kính R=5 m. Người ta muốn đặt một khung hình chữ nhật ABCD để thiết kế trang trí, với hai điểm A,B đính trên vòm và CD đặt trên mặt đất (Hình 1.68). Tìm khoảng cách A,B so với mặt đất để diện tích hình chữ nhật ABCD là lớn nhất.
Đề bài
Một cổng vòm có dạng nửa hình tròn trên mặt đất với bán kính R=5 m. Người ta muốn đặt một khung hình chữ nhật ABCD để thiết kế trang trí, với hai điểm A,B đính trên vòm và CD đặt trên mặt đất (Hình 1.68). Tìm khoảng cách A,B so với mặt đất để diện tích hình chữ nhật ABCD là lớn nhất.
Phương pháp giải - Xem chi tiết
- Đặt y (m) là khoảng cách từ AB đến mặt đất. Vì A và B nằm trên vòm nửa hình tròn có bán kính R=5 m, nên tọa độ của A và B có thể biểu diễn dưới dạng (x,y).
- Tìm phương trình đường tròn và tính diện tích S của hình chữ nhật ABCD.
- Biểu diễn S dưới dạng một hàm của y và cực đại hóa S bằng cách tìm đạo hàm.
Lời giải chi tiết
Gọi y (m) là khoảng cách từ A và B đến mặt đất (y>0).
Vì A và B nằm trên nửa hình tròn có tâm tại gốc tọa độ (0,0) và bán kính R=5 m, tọa độ của chúng thỏa mãn phương trình đường tròn:
\({x^2} + {y^2} = 25\)
Giả sử A có toạ độ \(( - x,y)\) và B có toạ độ \((x,y)\).
Chiều dài AB là: \(\sqrt {{{( - x - x)}^2} + {{(y - y)}^2}} = 2x\)
Diện tích hình chữ nhật ABCD là: \(S = AB.AD = 2xy\)
Thay \(x = \sqrt {25 - {y^2}} \) vào biểu thức diện tích ta được: \(S = 2\sqrt {25 - {y^2}} .y\)
Đạo hàm của S theo y: \(\)\(S' = 2\left( {\sqrt {25 - {y^2}} + y.\frac{{ - y}}{{\sqrt {25 - {y^2}} }}} \right) = 2\left( {\frac{{25 - {y^2} - {y^2}}}{{\sqrt {25 - {y^2}} }}} \right) = 2\left( {\frac{{25 - 2{y^2}}}{{\sqrt {25 - {y^2}} }}} \right)\)
Đặt đạo hàm bằng 0, ta có: \(S' = 0 \Leftrightarrow 25 - 2{y^2} = 0 \Leftrightarrow 2{y^2} = 25 \Rightarrow y = \frac{{5\sqrt 2 }}{2}\)
Đạo hàm cấp 2 của S:
\(\begin{array}{l}S'' = 2.\frac{{ - 4y.\sqrt {25 - {y^2}} + (25 - 2{y^2})\frac{y}{{\sqrt {25 - {y^2}} }}}}{{25 - {y^2}}}\\ = 2.\frac{{ - 4y\sqrt {25 - {y^2}} + \frac{{y\left( {25 - 2{y^2}} \right)}}{{\sqrt {25 - {y^2}} }}}}{{25 - {y^2}}}\\ = 2.\frac{{ - 4y\left( {25 - {y^2}} \right) + y\left( {25 - 2{y^2}} \right)}}{{\left( {25 - {y^2}} \right)\sqrt {25 - {y^2}} }}\\ = 2.\frac{{ - 4y\left( {25 - {y^2}} \right) + y\left( {25 - 2{y^2}} \right)}}{{\left( {25 - {y^2}} \right)\sqrt {25 - {y^2}} }}\\ = 2.\frac{{ - 100y + 4{y^3} + 25y - 2{y^3}}}{{\left( {25 - {y^2}} \right)\sqrt {25 - {y^2}} }}\\ = 2.\frac{{ - 75y + 2{y^3}}}{{\left( {25 - {y^2}} \right)\sqrt {25 - {y^2}} }}\end{array}\)
Thay \(y = \frac{{5\sqrt 2 }}{2}\) vào đạo hàm cấp 2 ta được:
\(S''\left( {\frac{{5\sqrt 2 }}{2}} \right) = 2.\frac{{ - 75.\left( {\frac{{5\sqrt 2 }}{2}} \right) + 2{{\left( {\frac{{5\sqrt 2 }}{2}} \right)}^3}}}{{\left( {25 - {{\left( {\frac{{5\sqrt 2 }}{2}} \right)}^2}} \right)\sqrt {25 - {{\left( {\frac{{5\sqrt 2 }}{2}} \right)}^2}} }} = - 8 < 0\)
Vì giá trị âm nên \(y = \frac{{5\sqrt 2 }}{2}\)là cực đại của hàm S.
Vậy A, B cách mặt đất một khoảng \(y = \frac{{5\sqrt 2 }}{2}\) thì diện tích hình chữ nhật ABCD là lớn nhất.
Giải bài tập 1.39 trang 47 SGK Toán 12 tập 1: Phân tích chi tiết và phương pháp giải
Bài tập 1.39 trang 47 SGK Toán 12 tập 1 yêu cầu học sinh vận dụng kiến thức về đạo hàm của hàm số để giải quyết một bài toán thực tế liên quan đến tốc độ thay đổi của một đại lượng. Để giải bài tập này một cách hiệu quả, chúng ta cần nắm vững các khái niệm và công thức đạo hàm cơ bản, cũng như kỹ năng phân tích bài toán và lựa chọn phương pháp giải phù hợp.
1. Đề bài bài tập 1.39 trang 47 SGK Toán 12 tập 1
Đề bài thường liên quan đến một hàm số mô tả một quá trình vật lý hoặc kinh tế, và yêu cầu tính tốc độ thay đổi của một đại lượng tại một thời điểm cụ thể. Ví dụ, bài toán có thể yêu cầu tính vận tốc của một vật tại một thời điểm nhất định, hoặc tính tốc độ tăng trưởng của một doanh nghiệp.
2. Phương pháp giải bài tập 1.39 trang 47 SGK Toán 12 tập 1
- Xác định hàm số: Bước đầu tiên là xác định hàm số mô tả quá trình hoặc đại lượng đang xét. Hàm số này có thể được cho trực tiếp trong đề bài, hoặc cần được xây dựng dựa trên các thông tin được cung cấp.
- Tính đạo hàm: Sau khi xác định được hàm số, chúng ta cần tính đạo hàm của hàm số đó. Đạo hàm của hàm số sẽ cho chúng ta biết tốc độ thay đổi của hàm số tại một điểm bất kỳ.
- Thay giá trị: Cuối cùng, chúng ta thay giá trị của biến độc lập (thường là thời gian) vào đạo hàm để tính tốc độ thay đổi của hàm số tại thời điểm đó.
3. Ví dụ minh họa giải bài tập 1.39 trang 47 SGK Toán 12 tập 1
Giả sử đề bài yêu cầu tính vận tốc của một vật tại thời điểm t = 2 giây, biết rằng vị trí của vật tại thời điểm t được cho bởi hàm số s(t) = t2 + 3t + 1 (trong đó s(t) tính bằng mét và t tính bằng giây).
Giải:
- Bước 1: Tính đạo hàm của hàm số s(t):
- s'(t) = 2t + 3
- Bước 2: Thay t = 2 vào đạo hàm:
- s'(2) = 2(2) + 3 = 7
Vậy vận tốc của vật tại thời điểm t = 2 giây là 7 m/s.
4. Lưu ý khi giải bài tập 1.39 trang 47 SGK Toán 12 tập 1
- Đơn vị: Luôn chú ý đến đơn vị của các đại lượng trong bài toán. Đảm bảo rằng các đơn vị được sử dụng nhất quán trong quá trình giải bài.
- Kiểm tra kết quả: Sau khi tính toán, hãy kiểm tra lại kết quả để đảm bảo rằng nó hợp lý và phù hợp với ngữ cảnh của bài toán.
- Luyện tập: Để nắm vững phương pháp giải bài tập 1.39 trang 47 SGK Toán 12 tập 1, các em cần luyện tập thường xuyên với nhiều bài tập khác nhau.
5. Mở rộng kiến thức về đạo hàm
Đạo hàm là một khái niệm quan trọng trong Toán học, có ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau như Vật lý, Kinh tế, và Kỹ thuật. Việc hiểu rõ về đạo hàm sẽ giúp các em giải quyết các bài toán phức tạp hơn và có cái nhìn sâu sắc hơn về thế giới xung quanh.
6. Tài liệu tham khảo thêm
- Sách giáo khoa Toán 12 tập 1
- Sách bài tập Toán 12 tập 1
- Các trang web học Toán online uy tín như montoan.com.vn
Hy vọng rằng bài giải chi tiết này sẽ giúp các em hiểu rõ hơn về cách giải bài tập 1.39 trang 47 SGK Toán 12 tập 1. Chúc các em học tập tốt!
